•  
  •  
  •  

Lektury szkolne

Odprawa posłów greckich

Jan Kochanowski

Odprawa posłów greckich

Pierwsza polska tragedia humanistyczna powstała zapewne w latach 60. XVI wieku. W tym czasie Jan Kochanowski przebywał na dworze królewskim w Krakowie, gdzie pełnił funkcję sekretarza króla Zygmunta Augusta. Autorowi nie spieszyło się z publikacją utworu i "Odprawa posłów greckich" trafiła na wiele lat „do szuflady". Również w okresie dworskim Jan Kochanowski tłumaczył z greckiego oryginału III Pieśń "Iliady" Homera, w której znajduje się wzmianka o odprawieniu z niczym przez Trojan greckich posłów, którzy przyjechali, by w pokojowy sposób odebrać Helenę. Dnia 29 grudnia 1577 r. odbył się w Białej, w posiadłości Radziwiłłów, ślub podkanclerzego koronnego Jana Zamoyskiego z córką Mikołaja Radziwiłła zwanego Czarnym - Krystyną. Ze względu na osoby nowożeńców było to wydarzenie o dużym znaczeniu, nie tylko towarzyskim, lecz również politycznym. Oto bowiem jeden z najwybitniejszych dostojników Korony Polskiej, a przy tym żarliwy katolik, poślubił Litwinkę, córkę wielkiego przeciwnika unii lubelskiej, a w dodatku kalwina. A wydarzenie to poprzedzało otwarcie obrad zwołanego do Warszawy sejmu, który - zgodnie z intencjami króla Stefana Batorego i samego Zamoyskiego - miał uchwalić przygotowania do wojny z Moskwą. Małżeństwo podkanclerzego sprzyjało pozyskaniu dla tych planów przedstawicieli najpotężniejszego na Litwie rodu. W dwa tygodnie po ślubie nastąpiły uroczyste przenosiny młodej pary do domu pana młodego. Tę uroczystość przygotowywał już sam Zamoyski i postanowił uświetnić ją w sposób szczególny. Wiedząc o tym, że jego przyjaciel, poeta Jan Kochanowski, ma w swoich papierach rękopis niepublikowanej dotąd tragedii, zapragnął, by jej wystawienie stało się jednym z punktów programu uroczystości, która miała się odbyć w Ujazdowie czy jak wówczas mówiono w Jazdowie, pod Warszawą. Pośpiesznie przepisany tekst dramatu wysłał Jan Kochanowski podkanclerzemu dnia 22 grudnia 1577 r., tłumacząc się jednocześnie, że nie miał czasu na wprowadzenie żadnych zmian i poprawek i że sam nie będzie mógł przybyć ze względu na zły stan zdrowia. Nie miał więc poeta okazji oglądać na scenie swego dzieła, a trzeba dodać, że była to najprawdopodobniej jedyna okazja, nic bowiem nie wiadomo o jakichś dalszych inscenizacjach "Odprawy posłów greckich" za życia Jana Kochanowskiego. Na premierze był obecny król Stefan Batory, królowa Anna Jagiellonka, posłowie na sejm, dygnitarze, magnateria i zamożna szlachta, a więc ci, co "Rzeczpospolitą władali" i byli za nią moralnie odpowiedzialni. Nad inscenizacją tragedii czuwał medyk Wojciech Oczko. Przedstawienie przyjęto bardzo życzliwie, odnosząc jego treść do aktualnych wydarzeń, a tragedię odczytując jako pobudkę do działania przed spodziewaną wojną z Moskwą. Tragedia Jana Kochanowskiego nie była, jak tamte wczesne próby teatralne, tylko zaprawionym moralistyką przedstawieniem opartym na fabule zaczerpniętej z antycznego mitu, lecz mogła być i była odczytywana jako utwór polityczny w pełnym tego słowa znaczeniu. Wystawienie jej zatem w obecności politycznej elity społeczeństwa w przededniu rozpoczęcia obrad sejmu mającego uchwalić fundusze na wyprawę inflancką miało szczególną wymowę. Należy jednak pamiętać, że "Odprawa posłów greckich" jest wprawdzie utworem politycznym, ale nie utworem okolicznościowym. Jan Kochanowski nie napisał jej na zamówienie Zamoyskiego, by w ten sposób pomóc mu w realizacji politycznych planów, lecz opracował utwór dużo wcześniej, za panowania Zygmunta Augusta. Trudno zatem dopatrywać się tutaj jakichś aluzji do wydarzeń z końca lat siedemdziesiątych. Niektórzy badacze zgłaszali wprawdzie sugestie, że na życzenie Zamoyskiego poeta przeredagował tekst tragedii, próbowali nawet wskazywać fragmenty, które miały zostać wówczas dodane, ale są to tylko przypuszczenia trudne do poparcia jakimś przekonywującym dowodem.

pobierz PDFpobierz PDF

Kategorie
  • Psychologia
  • Zdrowie
  • Samodoskonalenie
  • Przedsiębiorczość
  • Pozostałe
  • Psychologia - darmowe
  • Nauka angielskiego
  • Darmowe Ebooki
Polecamy
Spotkanie z klientem
Spotkanie z klientem
Bestselery
  • Perfekcyjny wygląd - kulturystyka i fitness
  • Zrobię to dzisiaj!
  • Mężczyzna od A do Z
  • Patent sprzedawcy
  • Angielskie słówka
  • Angielskie formuły konwersacyjne i Angielskie przyimki
  • Psychologia wywierania wpływu i psychomanipulacji
  • Instynkt sukcesu
  • Jak napisać, przepisać i z sukcesem obronić pracę dyplomową?
Reklamy
eBook-definicje   |   Nowinki technologiczne   |   Kiosk z E-prasą   |   eInk-technologia   |   eBiznes   |   Mapa Strony

© 2008,2009 MarekZet   |   Polityka Prywatności

Publikacje Elektroniczne