

Gabriela Zapolska napisała "Moralność pani Dulskiej" w bardzo krótkim czasie. Pisarka wykorzystała znajomość ówczesnego lwowskiego środowiska mieszczańskiego. Współcześni Gabrieli Zapolskiej próbowali wskazywać pierwowzory niektórych postaci lub znane im z życia zbliżone sytuacje. Z rękopisu pamiętnika Stanisława Janowskiego dowiadujemy się na przykład, że pomysł tematu komedii Gabrieli Zapolska zaczerpnęła z jego opowiadań o znajomych ze Stanisławowa, których Janowski odwiedził jesienią 1905 r. "Moralność pani Dulskiej" po raz pierwszy została wydana w 1907 roku. Treść utworu: Zbyszko, syn pani Dulskiej, uwodzi służącą. Matka przymyka oko na ten romans, ponieważ myśli, że "panicz" będzie częściej przebywał w domu, zamiast tak często "lampartować" po nocnych lokalach, co wpłynie korzystnie na jego zdrowie. W powietrzu wisi jednak skandal - Hanka jest w ciąży. Zbyszko na znak buntu przeciwko panującej w domu obłudzie oświadcza, że chce się z Hanką ożenić. Tę kłopotliwą sytuację ratuje obdarzona sprytem kuzynka Juliasiewiczowa. Tłumaczy Zbyszkowi, że zawierając małżeństwo z Hanką, znalazłby się w dość trudnej sytuacji materialnej i towarzyskiej. W ten sposób odwodzi go od pochopnie podjętej decyzji. Przebiegła kuzynka przekupuje Hankę, ofiarowując jej pewną sumę pieniędzy, i odprawia ją z domu Dulskich. Motyw uwiedzenia dziewczyny z ludu przez mężczyznę z wyższej klasy społecznej był w literaturze czasów Gabrieli Zapolskiej bardzo popularny. Krytykowano w ten sposób obyczaje i zachowania przedstawicieli określonych klas społecznych.