

Dramat Juliusza Słowackiego "Kordian" powstał w 1833 roku w Genewie i został wydany anonimowo w 1834 roku w Paryżu. Na scenie po raz pierwszy wystawiono go w 1899 roku w Krakowie. "Kordian" to utwór poruszający najbardziej aktualne wówczas sprawy. Jest głosem w dyskusji na temat powstania listopadowego i przyczyn jego upadku, podejmuje kwestie polityczne i społeczne, jest również polemiką z Mickiewiczowską wizją historii Polski i roli poezji. Ta warstwa aktualnych odniesień często jednak przysłaniała krytykom głębsze znaczenie utworu i jego artystyczny zamysł. "Kordian" miał być w projekcie Juliusza Słowackiego czymś więcej niż zapisem popowstaniowych rozczarowań. Jest próbą znalezienia sensu w historii, zwłaszcza w historii Polski. Stawia pytania o to, czy historia jest dziełem Boga, czy szatana, i czy człowiek jest tylko zabawką w ich rękach. "Kordian" reprezentuje także nowy typ dramatu romantycznego. Słowacki wykorzystał wzory szekspirowskie - niekiedy niemal dosłownie „wstawił” sceny jakby wyjęte ze sztuk Williama Szekspira (scena "Przygotowania" przypomina początek "Makbeta", scena w Dover jest wzorowana na "Królu Learze"). Rozbudował w utworze elementy fantastyczne i połączył je w spójną całość z wydarzeniami historycznymi i zdarzeniami z aktualnego życia politycznego. To zapewne sprawiło, że utwór został niezrozumiany przez krytyków i czytelników. Jego publikacja przeszła prawie bez echa, a nieliczne recenzje zarzucały autorowi brak oryginalności i wytykały błędy historyczne. "Kordian" nadal pozostaje dziełem trudnym, zarówno dla reżyserów, jak i krytyków i badaczy literatury. Podręczniki i opracowania najczęściej powielają rozpropagowaną w czasach PRL interpretację utworu, w myśl której Kordian ma być bohaterem „przegranym”, a przesłaniem utworu ma być potępienie romantycznego marzycielstwa i indywidualnego działania. "Kordian" rzadko również gości na scenach teatrów (chociaż należy wspomnieć spektakl Teatru Telewizji z 1994 roku w reż. Jana Englerta, z Michałem Żebrowskim w roli głównej).