Powieść Bolesława Prusa "Lalka" była początkowo drukowana w "Kurjerze Codziennym" w latach 1887-1889. Pierwsze wydanie "Lalki" miało miejsce w 1890 roku. Bolesław Prus chciał początkowo zatytułować swoją powieść „Trzy pokolenia" (w domyśle: trzy pokolenia idealistów - Rzecki, Wokulski, Ochocki). Ostatecznie jednak zdecydował się na inny tytuł, co wyjaśnia w liście do nieznanego adresata z dnia 28 lutego 1897 roku następująco: „W powieści "Lalka" znajduje się rozdział, poświęcony procesowi o kradzież lalki, rzeczywistej lalki dziecinnej. Otóż taki proces miał miejsce w Wiedniu. A ponieważ fakt ten wywołał w moim umyśle skrystalizowanie się, sklejenie całej powieści, więc - przez wdzięczność - użyłem wyrazu »lalka « za tytuł”. Trudno jednoznacznie określić problematykę "Lalki", ponieważ powieść ta odznacza się niebywałym bogactwem treści. W "Lalce" czynienia z miłością, polityką, zdobywaniem uznania, robieniem kariery, różnymi odcieniami przyjaźni, zachwytami dla rozwoju nauki i wynalazczości, prowadzącego do polepszenia bytu ludzkiego. Mamy pieniądze i pytania o wartości, przedstawiony jest szeroki przekrój społeczeństwa polskiego drugiej połowy XIX wieku. Bolesław Prus ukazuje w "Lalce" losy ludzi, którzy dążą do wielkich i wzniosłych celów, nie licząc się z tym, czy możliwe jest ich osiągnięcie. Ideały niejednokrotnie przesłaniają im rzeczywistość.